9 بهترین جاهای دیدنی زنجان در تابستان+ آدرس و عکس
زنجان یکی از قدیمیترین شهرهای ایران و مرکز استان زنجان است که در شمالغرب کشور قرار دارد. فاصلهاش تا تهران حدود ۳۳۰ کیلومتر، تا تبریز ۳۰۰ کیلومتر و تا قزوین ۱۸۰ کیلومتر است. این شهر در درهای به نام زنجانرود و در ارتفاع ۱۶۶۰ متری از سطح دریا واقع شده و از شمال به کوههای طارم، از جنوب به سلطانیه و از غرب به شهرستان ماهنشان محدود میشود.
زنجان از زمان مادها و هخامنشیان مسکونی بوده، در دوره ساسانیان به نام «شهین» معروف بود و در دوره اسلامی بهخصوص در زمان اردشیر بابکان و بعد از آن در دوره ایلخانیان و صفویه رشد زیادی کرد. معروفترین اثر تاریخیاش گنبد سلطانیه است که یکی از سه گنبد آجری بزرگ جهان و میراث جهانی یونسکو است. مردم زنجان به زبان ترکی آذربایجانی صحبت میکنند، بسیار مهماننوازند و شهر به چاقوی زنجان، گلیم و چاروق و صنایعدستی فوقالعادهاش معروف است.
آب و هوای زنجان و بهترین زمان سفر
زنجان آب و هوای کوهستانی و سرد دارد. زمستانهایش بسیار سرد و برفی و تابستانهایش خنک و دلپذیر است. میانگین دمای تیر و مرداد بین ۱۸ تا ۳۰ درجه است و شبها حتی نیاز به پتو پیدا میکنید! به همین دلیل تابستان (بهخصوص خرداد تا اوایل مهر) بهترین فصل سفر به زنجان است؛ هم هوا عالی است، هم طبیعت اطراف سرسبز و پرآب و هم میتوانید بدون گرمای طاقتفرسا همه جا بگردید.
۹ جاهای دیدنی برتر زنجان در تابستان
۱. گنبد سلطانیه (سلطانیه)
- آدرس: استان زنجان، ۴۳ کیلومتری جنوب شرقی شهر زنجان، شهر سلطانیه گنبد
سلطانیه بزرگترین گنبد آجری جهان بعد از سانتاماریا دلفیوره فلورانس و ایاصوفیه است و تنها بنای باقیمانده از شهر تاریخی سلطانیه پایتخت ایلخانیان است. این بنای فیروزهایرنگ در سال ۷۰۳ هجری قمری به دستور الجایتو (سلطان محمد خدابنده) ساخته شد و هشت گلدسته و کاشیکاری بینظیر دارد. داخل گنبد بسیار خنک است و در تابستان حس آرامش عجیبی به آدم میدهد. اطراف گنبد هم دشتهای وسیع و خنکی است که برای پیکنیک عالی است.
۲. غار کتلهخور
- آدرس : ۱۵۵ کیلومتری جنوب زنجان، ۸۰ کیلومتری گرماب، بخش چورزق
شهرستان خدابنده یکی از زیباترین و بزرگترین غارهای آهکی ایران و حتی خاورمیانه که هنوز فقط ۳۵ کیلومتر از آن کشف شده است. داخل غار در تابستان دمای ثابت ۱۰-۱۲ درجه دارد و وقتی بیرون ۳۰ درجه است، انگار وارد یخچال طبیعی شدهاید! قندیلهای بلورین، دریاچههای زیرزمینی و راهروهای پیچدرپیچش فوقالعاده است. مسیر دسترسی آسفالت است و پله و روشنایی دارد، فقط کفش مناسب و لباس گرم همراه داشته باشید.
۳. مردان نمکی و موزه باستانشناسی زنجان (رختشویخانه)
- آدرس: زنجان، خیابان سعدی وسط، عمارت رختشویخانه
ساختمان تاریخی رختشویخانه که الان بهترین موزه باستانشناسی شمالغرب کشور شده است. در این موزه چهار مومیایی مردان نمکی معدن چهرآباد (متعلق به دوره هخامنشی و ساسانی) نگهداری میشود که یکی از آنها کاملاً سالم مانده و حتی ریش و مو و لباسش مشخص است. حیاط مرکزی و حوض فیروزهای ساختمان در تابستان بسیار دلچسب است و معماری صفوی-قاجاری بنا دیدنی است.
۴. بازار سنتی زنجان
- آدرس: زنجان، مرکز شهر، از مسجد جامع تا سبزهمیدان
طولانیترین بازار سرپوشیده ایران (حدود ۴ کیلومتر) که از دوره آقمحمدخان قاجار شروع شده و هنوز زنده و پررونق است. راستههای مسگرها، چاقوسازها، قالیفروشها و پنیر و زیتونفروشها پر است از رنگ و بو. سقفهای گنبدی و نورگیرها باعث شده حتی در گرمترین روز تابستان داخل بازار خنک باشد. حتماً از سرای حاج علیقلی و کاروانسرای ملک دیدن کنید.
۵. مسجد جامع زنجان (مسجد سید)
- آدرس: زنجان، خیابان امام خمینی، نزدیک سبزهمیدان
یکی از زیباترین مساجد دوره قاجار با گچبریها و کاشیکاریهای فوقالعاده. شبستانهای بزرگ و خنک، حیاط وسیع با حوض بزرگ و منارههای بلندش در تابستان بسیار دلپذیر است. غروبها نور از پنجرههای رنگی روی صحن میافتد و منظرهای بینظیر میسازد.
۶. بقعه قیدار نبی (ع)
- آدرس: ۹۰ کیلومتری جنوب شرقی زنجان، شهر قیدار (خدابنده)
یکی از مهمترین زیارتگاههای غرب کشور که مردم معتقدند مدفن یکی از فرزندان امام سجاد (ع) است. مجموعه شامل مسجد، صحن بزرگ، باغ و چشمه آب معدنی است. در تابستان اطراف بقعه بسیار سرسبز و خنک است و مردم برای نذری و زیارت میآیند.
۷. دریاچه پری (یا شورگل) خمسه
- آدرس: ۷۰ کیلومتری شمال زنجان، منطقه خمسه، نزدیک روستای پری
دریاچهای طبیعی و بسیار زیبا در دل کوههای رنگارنگ که در بهار و تابستان پرآب و اطرافش پر از شقایق است. در تابستان آبش شفاف و خنک است و برای شنا و قایقسواری عالی است. شب میتوانید کمپ بزنید و ستارهها را تماشا کنید.
۸. کاروانسرای نیکپی (تیمچه ملکالتجار)
- آدرس: زنجان، داخل بازار سنتی، راسته حجتالاسلام
زیباترین کاروانسرای داخل بازار ایران با معماری بینظیر و حیاط هشتضلعی و حوض بزرگ. الان قالیفروشی و چایخانه سنتی دارد و در تابستان یکی از خنکترین نقاط شهر است.
۹. دودکش جن (چمنی گنبد)
- آدرس :۲۵ کیلومتری شمال شرقی زنجان، نزدیک ماهنشان
پدیده زمینشناسی عجیب و زیبا شبیه دودکشهای غولپیکر که میلیونها سال پیش بر اثر فرسایش ایجاد شدهاند. منطقه کاملاً بکر است و در تابستان باد خنکی میوزد. مسیر خاکی است ولی با ماشین سواری میشود رفت.
غذاها و خوراکیهای معروف زنجان (جدول)
| غذا / خوراکی | توضیح کوتاه |
| آش ترش یا آش میوه | آش محلی با آلوچه، زردآلو، گوجه سبز و سبزیهای کوهی، بسیار خنککننده در تابستان |
| پیازو | نوعی کوکو با پیازچه تازه و تخممرغ، غذای خیابانی محبوب |
| کوفته زنجان | کوفته بزرگ با گوشت چرخکرده، لپه، سبزی و مغز گردو |
| جغور بغور | جگر، دل و قلوه گوسفندی با پیاز و ادویه، غذای محبوب صبحانه |
| زیتون پرورده زنجان | زیتون شکسته با مغز گردو، رب انار و سبزی معطر، بهترین سوغاتی |
| پنیر لیقوان زنجان | پنیر محلی گوسفندی بسیار خوشطعم |
| باسلوق و شیره انگور | شیرینی سنتی و شیره انگور مرغوب |
| نان محلی (یرما دؤومهسی) | نان روغنی سنتی که با چای عالی است |
سوغاتیهای معروف زنجان که حتماً باید بخرید
۱. چاقوی زنجان :بهترین و معروفترین چاقوی دستساز ایران و خاورمیانه. تیغههای فولادی آبدیده و دستههای شاخ گوزن یا استخوان شتر. از کارگاههای داخل بازار و راسته چاقوفروشها بخرید؛ قیمت از ۳۰۰ هزار تومان تا چند میلیون.
۲. زیتون پرورده زنجان: زیتون ماری یا شکسته با مغز گردو، رب انار، گلپر و سبزی معطر؛ طعم بینظیری دارد و تا ماهها در یخچال میماند.
۳. گلیم و جاجیم زنجان: طرحهای اصیل ترکمنی و کردی با رنگهای طبیعی. گلیمهای دورو و جاجیمهای ظریف زنان ایل خمسه و شاهسون.
۴. چاروق زنجان: کفش سنتی دستدوز با زیره چرمی و رویه مخمل یا پارچه گلدوزیشده؛ هم تزئینی و هم قابل استفاده.
۵. ملیلهکاری و ورشوسازی: ظروف نقرهای و برنجی ظریف که هنرمندان زنجانی هنوز با دست میسازند.
۶. پنیر لیقوان زنجان: پنیر گوسفندی محلی بسیار چرب و خوشطعم که با نان سنگک و سبزی صبحانهای بینظیر میشود.
۷. باسلوق و شیره انگور :باسلوق مغزدار گردویی یا پستهای و شیره انگور تاکستانهای اطراف.
۸. قیسی و برگه زردآلو :زردآلوی خشک طبیعی بدون مواد نگهدارنده؛ بسیار شیرین و سالم.
۹. نقل و شیرینیهای سنتی: نقل بیدمشکی، راحتالحلقوم و شیرینیهای محلی.
نکات فرهنگی و جالب مردم زنجان
- زنجانیها به زبان ترکی آذربایجانی حرف میزنند ولی فارسی را کاملاً روان صحبت میکنند.
- شهر به چاقوی دستساز زنجان (بهترین چاقوی ایران و خاورمیانه( معروف است؛ حتماً از کارگاههای چاقوفروشی بازار دیدن کنید.
- زنان زنجانی در بافت گلیم و جاجیم مهارت خاصی دارند و طرحهایشان ثبت جهانی شده.
- تعزیهخوانی در ماه محرم در زنجان بسیار باشکوه است.
- مردم زنجان بسیار مهماننوازند و اگر جایی دعوت شدید، حتماً بروید؛ غذاهای خانگیشان بینظیر است.
- در تابستان شبهای زنجان بسیار خنک است و مردم تا نیمهشب در پارکها و خیابانها مینشستهاند.
نتیجهگیری
زنجان یکی از خنکترین و زیباترین مقصدهای تابستانی ایران است که هم جاذبه تاریخی دارد، هم طبیعی و هم غذاهای فوقالعاده. از گنبد سلطانیه و غار کتلهخور تا بازار سنتی و دریاچه پری، هر گوشهاش یک شگفتی است. اگر فقط یک بار در تابستان به زنجان سفر کنید، حتماً عاشقش میشوید و سال بعد دوباره برمیگردید. فقط یادتان باشد شبها لباس گرم همراه داشته باشید و حتماً زیتون پرورده و چاقوی زنجان را بهعنوان سوغاتی ببرید!
