3 طرز تهیه پیراشکی گوشت با سیب زمینی بدون فر
خیلی از خانههای ایرانی یا فر ندارند یا ترجیح میدهند برای غذاهای ساده از فر استفاده نکنند. پیراشکی اما از آن غذاهایی است که همه دوست دارند و معمولا فکر میکنند بدون فر نمیشود آن را خوشظاهر و خوشطعم درست کرد. این مقاله دقیقا برای حل همین مشکل نوشته شده است. سه روش عملی، قابل اجرا و بدون نیاز به فر معرفی میشود که با آنها میتوانید پیراشکی گوشت و سیبزمینی را در خانه با مواد کاملا در دسترس درست کنید. هر سه روش تستشده و مناسب سلیقه و امکانات کاربران ایرانی هستند.
مواد لازم ثابت برای هر سه روش
برای اینکه دستورها شفاف باشد، ابتدا مواد مشترک را معرفی میکنم.
مواد لازم برای خمیر
- آرد گندم: سه پیمانه
- ماست سفت یا چکیده: نصف پیمانه
- آب ولرم: نصف پیمانه
- روغن مایع: دو قاشق غذاخوری
- نمک: یک قاشق چایخوری
- بیکینگپودر: یک قاشق چایخوری
مواد لازم برای مایه گوشت
- گوشت چرخکرده: ۳۰۰ گرم
- سیبزمینی متوسط: ۲ عدد
- پیاز: ۱ عدد
- رب گوجه: یک قاشق غذاخوری
- ادویه: نمک، فلفل سیاه، زردچوبه، کمی پاپریکا
- جعفری یا تره تازه (در صورت تمایل): یک مشت کوچک
سیبزمینی را هم میتوانید ریز نگینی کنید و هم رنده درشت. هر دو روش مناسب هستند.
روش اول: پیراشکی گوشت با سیبزمینی در ماهیتابه
پرطرفدارترین روش برای خانههای بدون فر
در این روش خمیر کاملا پف میکند و پیراشکیها طلایی و خوشبو میشوند. مزیت اصلی آن این است که کنترل رنگ و ظاهر پیراشکی دست شماست و اگر اولین بار است پیراشکی درست میکنید، این مدل بسیار امن و مطمئن است.
مراحل آمادهسازی خمیر
پنج دقیقه زمان بگذارید و خمیر را روزمره و ساده درست کنید. آرد، نمک و بیکینگپودر را مخلوط کنید. بعد ماست و آب ولرم را کمکم اضافه کنید تا خمیر نرم و لطیف شود. در نهایت روغن را اضافه کنید و حدود ۳ تا ۴ دقیقه ورز دهید. خمیر نیاز به استراحت طولانی ندارد ولی اگر ۱۵ دقیقه استراحت کند نتیجه بهتر میشود.
درست کردن مایه گوشت
پیاز را تفت دهید، گوشت را اضافه کنید و خوب سرخ کنید. سیبزمینیهای خرد شده را اضافه کنید. رب را کمی کنار ماهیتابه تفت دهید تا طعم خامیاش گرفته شود. سپس ادویهها و یکسوم لیوان آب اضافه کنید و اجازه دهید با شعله کم بپزد. وقتی آب کامل کشیده شد، مایه آماده است.
شکل دادن پیراشکی
خمیر را به اندازه نارنگی تقسیم کنید. هر چانه را با وردنه باز کنید. یک یا دو قاشق مایه وسط خمیر بگذارید، اطراف آن را کمی مرطوب کنید و لبهها را به هم بچسبانید. اگر قالب پیراشکی دارید بهتر، اگر نه با چنگال کنارههای خمیر را فشار دهید.
سرخ کردن
ماهیتابه را با کمی روغن گرم کنید. لازم نیست پیراشکیها کامل در روغن غوطهور شوند. هر سمت را ۲ تا ۳ دقیقه سرخ کنید تا طلایی شود.
نکات سریع برای روش ماهیتابه
- خمیر اگر کمی استراحت کند نتیجه بهتر است.
- شعله زیاد باعث میشود بیرون طلایی و داخل خام بماند.
- میتوانید پیراشکیها را قبل از سرخ کردن ۱۰ دقیقه در یخچال بگذارید تا ظاهرشان بهتر حفظ شود.
- برای سبکتر شدن، مقدار روغن را کم در نظر بگیرید و پیراشکیها را روی دستمال قرار دهید.
روش دوم: پیراشکی گوشت با سیبزمینی در قابلمه و بخارپز
مناسب افرادی که غذای کمچرب دوست دارند
این روش مخصوص افرادی است که نمیخواهند غذای سرخشده بخورند یا برای کودکان غذا آماده میکنند. پیراشکیها در بخار کاملا پف میکنند و نتیجه کار چیزی شبیه پیراشکی بخارپز ژاپنی ولی با سبک ایرانی است.
آمادهسازی خمیر
همان خمیر اصلی استفاده میشود، فقط بهتر است کمی نرمتر باشد تا در بخار حالت خوبی بگیرد. اگر احساس کردید خمیر سفت است یک تا دو قاشق غذاخوری آب اضافه کنید.
آمادهسازی بخارپز
کف قابلمه یک پارچه نخی نازک یا کاغذ روغنی چرب قرار دهید. بهتر است قابلمه ارتفاع خوبی داشته باشد تا بخار خوب گردش کند.
چیدن پیراشکیها
بعد از اینکه پیراشکیها را مثل روش اول شکل دادید، داخل قابلمه با فاصله قرار دهید چون در بخار کمی پف میکنند. درب قابلمه را ببندید و یک پارچه تمیز دور درب بپیچید تا بخار به داخل نچکد.
مدت زمان پخت
معمولا ۱۵ تا ۱۸ دقیقه کافی است. بعد از ۱۵ دقیقه یکی را بردارید و برش بزنید. اگر خمیر خام نبود، آماده است.
نکات سریع برای روش بخارپز
- خمیر شما باید کمی نرمتر از حالت معمول باشد.
- از ریختن مستقیم آب روی پیراشکی جلوگیری کنید.
- اگر کف قابلمه را کمی چرب کنید احتمال چسبیدن کمتر میشود.
- بعد از پخت میتوانید کمی کره آب شده روی پیراشکیها بمالید تا سطحشان خوشبو شود.
روش سوم: پیراشکی گوشت با سیبزمینی ترد و طلایی روی گاز
مناسب کسانی که ظاهر پیراشکی برایشان مهم است
این روش ترکیبی از سرخکردن و تست کردن خمیر است. یعنی پیراشکی نه مثل روش اول چرب است و نه مثل روش دوم نرم. نتیجه کار یک پیراشکی ظاهرا شبیه پیراشکی فر است اما روی گاز درست میشود.
آمادهسازی خمیر و مایه
همان خمیر اصلی را آماده کنید. مایه گوشت هم همان دستور روش اول است. تفاوت اصلی در مرحله پخت است.
پخت روی گاز
یک تابه نچسب را روی شعله متوسط بگذارید. کمی روغن بریزید ولی کمتر از روش اول. پیراشکیها را داخل تابه بچینید و درب آن را ببندید تا بخار ایجاد شود. حدود ۴ دقیقه یک سمت را بپزید. سپس پیراشکیها را برگردانید و این بار شعله را ملایم کنید و درب را باز بگذارید تا سطح خارجی ترد و طلایی شود.
در این روش اگر صبر داشته باشید نتیجه آن بسیار شبیه پیراشکیهای بازاری خواهد شد.
جدول مقایسه سه روش پخت پیراشکی بدون فر
| روش پخت | میزان چربی | زمان آمادهسازی | میزان تردی | مناسب برای |
| ماهیتابه | زیاد و متوسط | سریع | ترد | افراد کمتجربه |
| بخارپز | کم | متوسط | نرم | کودکان و سالمندان |
| روش ترکیبی | متوسط | کمی بیشتر | ترد و خوشرنگ | ظاهرپذیرها |
نکات کلیدی برای بهتر شدن پیراشکی
نکات کاربردی کاملا مرتبط با آشپزخانههای ایرانی
۱. انتخاب آرد: آردهای ایرانی بسته به برند کمی متفاوت هستند. اگر دیدید خمیر به دست میچسبد، یک تا دو قاشق آرد بیشتر اضافه کنید. خمیر باید نرم و قابل فرم دادن باشد.
۲. ادویهها را جدی بگیرید: ترکیب ادویه فلفل سیاه + کمی پاپریکا + زردچوبه طعم پیراشکی را ایرانی و خانگی میکند. اگر از ادویه کاری استفاده کنید، طعم آن کمی به سمت غذای هندی میرود. انتخاب کاملا سلیقهای است.
۳. سیبزمینی را له نکنید: سیبزمینی نگینی باعث میشود پیراشکی وسطش خمیری نشود. اگر آن را رنده ریز کنید احتمال آبانداختن مایه زیاد میشود.
۴. مایه باید کاملا خشک باشد: مایه شل باعث باز شدن پیراشکی در حین پخت میشود. قبل از استفاده، اجازه دهید مایه کمی خنک شود.
۵. پیراشکیها را بیش از حد پر نکنید: این یکی از اشتباهاتی است که کاربران ایرانی معمولا انجام میدهند. مقدار مایه باید متعادل باشد تا پیراشکی باز نشود.
بخش پرسش و پاسخ کوتاه
آیا میتوان پیراشکی را با آرد سبوسدار درست کرد؟
بله ولی خمیر کمی سفتتر میشود. بهتر است یکسوم آرد را سبوسدار بگیرید و بقیه را معمولی استفاده کنید.
آیا میتوان پیراشکیها را فریز کرد؟
بله. بهترین زمان برای فریز کردن زمانی است که پیراشکیها را شکل دادهاید ولی هنوز نپختهاند. داخل ظرف مناسب بگذارید تا به هم نچسبند.
چه مایههای دیگری به جز گوشت مناسب است؟
قارچ و مرغ، هویج و نخودفرنگی، سبزیجات معطر مثل شوید و پیازچه همگی ترکیبهای خوبی هستند که برای ذائقه ایرانی مناسبند.
جمعبندی
اگر فر ندارید یا نمیخواهید از آن استفاده کنید، سه روش فوق میتوانند به شما کمک کنند که پیراشکی گوشت و سیبزمینی کاملا حرفهای درست کنید. روش ماهیتابه سریع و ساده است. روش بخارپز سالمترین انتخاب است. روش ترکیبی هم ظاهر بهتر و بافت ترد دارد.
اگر اولین بار است پیراشکی درست میکنید، روش اول را امتحان کنید. اگر نتیجه مورد پسند بود، میتوانید روشهای دیگر را هم تست کنید و مدل مورد علاقهتان را پیدا کنید.
اگر تجربهای در این زمینه دارید یا روش دیگری میشناسید، در بخش نظرات با دیگر کاربران به اشتراک بگذارید.
